TMJ müalicə üsulları hansılardır?

Mərhələli yanaşma niyə?

Çənə birgəsi şikayətlərinin əhəmiyyətli hissəsi konservativ üsullarla idarə olunur. Bu, klinik təcrübədə dəfələrlə təsdiqlənmiş yanaşmadır.

Buna görə müalicə həmişə geri döndərilə bilən, az müdaxiləli variantlardan başlayır. Nəticə alınmazsa növbəti mərhələyə keçilir.

Bu ardıcıllığın pozulması — məsələn, əvvəlcə qapanışa geniş müdaxilə etmək — bəzən şikayəti həll etmək əvəzinə yeni problem yarada bilər.

Mərhələ 1 — Maarifləndirmə və davranış tənzimləməsi

Ən sadə, lakin bir çox pasiyentdə ən effektiv mərhələdir. Məqsəd birgəyə düşən yükün azaldılmasıdır.

• Sərt qidalar, saqqız və dırnaq/qələm dişləmə vərdişindən çəkinmək
• Geniş əsnəmənin qarşısını almaq — əsnəyərkən çənəni dəstəkləmək
• Gün ərzində dişlərin sıxılmasının fərqinə varmaq və gevşətmək
• Hər iki tərəflə bərabər çeynəmək
• Uzun stomatoloji müalicələrdə fasilə istəmək
• Stressin idarəsi — əzələ gərginliyinə birbaşa təsir edir

Mərhələ 2 — İstirahət, istilik və qidalanma rejimi

Kəskin dövrdə çeynəmə əzələlərinin yüklənməsi azaldılır: yumşaq qidalara keçid və nahiyəyə ilıq tətbiq.

Bu, "çənəni tamamilə istifadə etməmək" demək deyil — tam hərəkətsizlik də faydalı deyil. Məqsəd artıq yükün azaldılmasıdır.

Müddət fərdi olaraq təyin edilir və şikayətin şiddətindən asılıdır.

Mərhələ 3 — Fizioterapiya və məşqlər

Çənə hərəkətlərinin bərpası və əzələ gərginliyinin azaldılması üçün fərdi seçilmiş məşqlər.

Məşqlər ağız açıqlığının tədricən artırılmasına, hərəkət koordinasiyasının bərpasına və əzələ gərginliyinin azaldılmasına yönəlir.

Vacib qeyd: məşqlər fərdi seçilməlidir. İnternetdən götürülmüş və vəziyyətinizə uyğun olmayan hərəkət faydadan çox zərər verə bilər — xüsusilə disk mövqeyi ilə bağlı problem varsa.

Mərhələ 4 — Şina (okklüzal aparat)

Şəffaf, dişlərin üzərinə taxılan aparatdır. Ən çox gecə istifadə üçün təyin edilir.

İki funksiya yerinə yetirir: diş qıcırdatmanın aşındırıcı təsirindən dişləri qoruyur və çeynəmə əzələlərinin yükünü azaldır.

Şina fərdi ölçü ilə hazırlanmalıdır. Apteklərdən alınan hazır variantlar qapanışa uyğun gəlməyib vəziyyəti pisləşdirə bilər — bu, tez-tez rast gəlinən səhvdir.

Şinanın uyğunluğu dövri olaraq yoxlanılır və lazım gəldikdə tənzimlənir.

Mərhələ 5 — Dərman müalicəsi

Kəskin dövrdə iltihabəleyhinə və ya əzələ boşaldıcı preparatlar həkim təyinatı ilə qısa müddətə istifadə oluna bilər.

Dərman burada dəstəkləyici roldadır — səbəbi aradan qaldırmır, kəskin dövrü keçirməyə kömək edir.

Uzunmüddətli özbaşına ağrıkəsici qəbulu tövsiyə edilmir və öz yan təsirlərini yaradır.

Mərhələ 6 — Qapanışın tənzimlənməsi

Müayinədə yüksək qalmış plomba, uyğun olmayan protez və ya ortodontik problem aşkarlandıqda müvafiq korreksiya planlaşdırılır.

Bu mərhələ diqqət tələb edir: qapanışa geri döndərilə bilməyən müdaxilə (dişlərin yonulması) yalnız aydın göstəriş olduqda və konservativ mərhələlərdən sonra düşünülür.

Ortodontik problem varsa, ortodontla birgə plan qurulur.

Mərhələ 7 — Müdaxiləli variantlar

Konservativ müalicə nəticə verməyibsə və görüntüləmədə konkret struktur problem aşkarlanıbsa, daha müdaxiləli variantlar müzakirə olunur.

Bu qrupda müxtəlif səviyyəli üsullar mövcuddur — az müdaxiləli prosedurlardan açıq cərrahi müdaxiləyə qədər.

Hansı variantın uyğun olduğu diaqnoza, şikayətin şiddətinə və əvvəlki müalicələrin nəticəsinə görə fərdi müəyyən edilir.

Bu mərhələyə keçid istisna haldır — TMJ şikayəti olan pasiyentlərin əksəriyyəti buraya çatmır.

Müalicənin gedişində nə gözləmək?

TMJ müalicəsi ani nəticə verən bir prosedur deyil — mərhələli və zaman tələb edən prosesdir.

Simptomlar dövri olaraq güclənə və zəifləyə bilər. Bu, mütləq müalicənin uğursuzluğu demək deyil — dəyişiklikləri qeyd edib nəzarət müayinəsində bildirin.

Realist hədəf çox vaxt "tam və həmişəlik yox olma" deyil, şikayətin idarə oluna bilən səviyyəyə endirilməsi və funksiyanın bərpasıdır. Bu gözlənti müalicənin başında açıq müzakirə edilməlidir.