Terapevtik Stomatologiya
Dişi çıxarmadan saxlamağa yönəlmiş müalicələr — çürüyün bərpasından kök kanalına və profilaktik qulluğa qədər.
Prinsip sadədir: dişi xilas etmək
Terapevtik stomatologiya dişin özünün və onu əhatə edən toxumaların müalicəsi ilə məşğul olur. Əsas hədəf aydındır — dişi çıxarmaq deyil, saxlamaq.
Ən çox rast gəlinən problem çürükdür. Çürük dişin xarici təbəqəsindən başlayır və müalicə olunmadıqda dərinləşərək dişin daxilindəki damar-sinir dəstəsinə — pulpaya çatır. Bu mərhələyə qədər müdaxilə edilərsə, zədələnmiş toxuma təmizlənib diş plomba ilə bərpa olunur.
Çürük pulpaya çatdıqdan sonra vəziyyət dəyişir. Pulpa iltihablanır və ya ölür; bu halda plomba kifayət etmir və kök kanalı müalicəsi (endodontiya) tələb olunur. Kanal sistemi təmizlənir, dezinfeksiya edilir və doldurulur. Bu, dişi çıxarmaqdan qorumağın yoludur.
Terapevtik stomatologiyanın ikinci böyük sahəsi diş ətrafı toxumalardır. Diş daşı və plak diş ətində iltihab yaradır; müalicə olunmadıqda proses dişi daşıyan sümüyə keçə bilər. Diş itkisinin çürükdən daha az bilinən, lakin çox yayılmış səbəbi məhz budur.
Bir vacib qeyd: ağrının keçməsi problemin həll olunması demək deyil. Pulpa ölərkən ağrı dayanır, çünki ağrını ötürən sinir artıq işləmir — lakin infeksiya kök ucuna doğru davam edir. Ağrısı keçən diş mütləq yoxlanılmalıdır.
Kimlər üçün nəzərdə tutulub?
- Dişində çürük, ləkə və ya boşluq müşahidə edən şəxslər
- İsti/soyuq və ya şirinə həssaslıq hiss edən pasiyentlər
- Diş ağrısı olan və ya ağrısı yeni keçmiş şəxslər
- Diş əti qanayan və ya şişən pasiyentlər
- Diş daşı təmizliyi və profilaktik baxış planlaşdıran şəxslər
- Diş qıcırdatma səbəbindən dişləri aşınan pasiyentlər
Hansı əlamətlərdə müraciət etməli?
Soyuğa və ya istiyə həssaslıq
Qısa müddətli həssaslıq mina aşınması ilə bağlı ola bilər. Uzun sürən və qıcıq götürüldükdən sonra da davam edən ağrı pulpanın iltihabına işarə edir.
Gecə güclənən ağrı
Uzanan vəziyyətdə artan, kortəbii başlayan ağrı endodontik qiymətləndirmə tələb edən tipik əlamətdir.
Dişləyərkən ağrı
Konkret dişə basanda yaranan ağrı kök ucunda iltihab və ya dişdə çat ola biləcəyini göstərir.
Diş əti qanayır
Fırçalayarkən qanama iltihab əlamətidir və "normal" deyil. Erkən mərhələdə tam geri döndərilə bilər.
Diş ətində şişkinlik və ya qabarcıq
Kök ucundakı infeksiyanın diş ətinə açılması əlaməti ola bilər — bu, təxirə salınmamalıdır.
Dişdə görünən boşluq və ya qaralma
Görünən çürük artıq müəyyən mərhələyə çatıb deməkdir. Erkən çürüklər isə çox vaxt yalnız müayinə və rentgenlə aşkarlanır.
Vacib: Yuxarıdakı əlamətlər özlüyündə diaqnoz demək deyil. Eyni şikayət bir neçə fərqli səbəbdən yarana bilər — dəqiq səbəb yalnız klinik müayinə və görüntüləmə ilə müəyyən olunur.
Diaqnoz necə qoyulur?
Ağrının xarakteri diaqnozun mühüm hissəsidir: nə vaxt başlayır, nə qədər davam edir, hansı qıcığa reaksiya verir, gecə güclənirmi. Bu detallar pulpanın vəziyyətini müəyyən etməyə kömək edir.
Klinik müayinədə dişlər, mövcud plombalar, diş əti və dişlərin qapanışı yoxlanılır. Dişin canlılığı və perkussiyaya (yüngül vurma) reaksiyası ayrıca qiymətləndirilir.
Rentgen olmadan bir çox problem görünmür: dişlərarası çürüklər, köhnə plomba altındakı çürük, kök ucundakı iltihab və sümük səviyyəsi yalnız görüntüləmə ilə aşkarlanır.
Mürəkkəb kanal anatomiyası, əvvəllər müalicə olunmuş və sağalmayan dişlər və ya kök çatları şübhəsi olduqda CBCT əlavə məlumat verə bilər.
Diş əti problemlərində cib dərinliyinin ölçülməsi və sümük səviyyəsinin qiymətləndirilməsi aparılır.
Diaqnostika üsulları haqqındaKök kanalı müalicəsi necə aparılır?
Çürüyün bərpası bir seansda tamamlana bilər; kanal müalicəsi isə mərhələlidir.
-
1
Diaqnostika
Şikayətin xarakteri, klinik testlər və rentgen əsasında pulpanın vəziyyəti müəyyən edilir və müalicə planı qurulur.
-
2
Anesteziya və nahiyənin izolyasiyası
Lokal anesteziyadan sonra diş rezin örtük (rabbərdam) ilə təcrid olunur. Bu, tüpürcəkdən qorunma və müalicənin steril aparılması üçün vacibdir.
-
3
Kanal sisteminə çıxış
Çürük toxuma tam təmizlənir və pulpa kamerasına çıxış açılır.
-
4
Kanalların təmizlənməsi və formalaşdırılması
Kanallar xüsusi alətlərlə təmizlənir, dezinfeksiyaedici məhlullarla yuyulur və doldurma üçün formalaşdırılır. Kanalın uzunluğu dəqiq ölçülür.
-
5
Doldurma
Təmizlənmiş kanallar bakteriyanın yenidən daxil olmasının qarşısını almaq üçün hermetik şəkildə doldurulur.
-
6
Dişin bərpası
Diş plomba ilə bərpa olunur. Toxuma itkisi böyükdürsə, xüsusilə arxa dişlərdə, dişi sınmadan qorumaq üçün kron tövsiyə edilə bilər.
-
7
Nəzarət
Kök ucundakı sağalmanın izlənməsi üçün müəyyən müddət sonra nəzarət rentgeni planlaşdırılır.
Müalicəyə hazırlıq
Ağrınızın xarakterini qeyd edin: nə vaxt başlayır, nə qədər davam edir, hansı qıcıqla artır. Bu, düzgün dişin və düzgün diaqnozun müəyyən edilməsini sürətləndirir.
Qəbul etdiyiniz dərmanları və xroniki xəstəliklərinizi bildirin.
Ağrıkəsici qəbul etmisinizsə bunu mütləq deyin — bu, müayinədəki reaksiyaları dəyişə bilər.
Müalicədən əvvəl yemək yeyin; anesteziyanın təsiri keçənə qədər çeynəmək tövsiyə edilmir.
Müalicədən sonra
Anesteziyanın təsiri keçənə qədər (adətən bir neçə saat) yeməkdən çəkinin — keyimiş dodaq və ya dili dişləmək asandır. Bu, xüsusilə uşaqlarda diqqət tələb edir.
Kanal müalicəsindən sonra bir neçə gün dişləyərkən yüngül həssaslıq ola bilər; bu, adətən tədricən azalır.
Kanal müalicəsi olunmuş diş kövrək olur. Kron tövsiyə edilibsə, bunu təxirə salmayın — bu müddətdə sərt qidalardan çəkinin.
Diş daşı təmizliyindən sonra qısamüddətli həssaslıq və diş ətində yüngül qanama ola bilər; fırçalamağı dayandırmayın.
Artan ağrı, şişkinlik və ya yüksək hərarət halında müraciət edin.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Kəskin ağrı, güclü şişkinlik, nəfəsalmada çətinlik və ya travma halında gecikmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Müalicənin özü lokal anesteziya altında aparılır və prosedur zamanı ağrı hiss olunmur.
"Kanal ağrılıdır" təəssüratı çox vaxt müalicədən əvvəlki vəziyyətlə bağlıdır — pulpa iltihabı özü şiddətli ağrı verir. Müalicə əslində həmin ağrının səbəbini aradan qaldırır. Müalicədən sonrakı bir neçə gündə yüngül həssaslıq ola bilər.
Bu təhlükəli bir yanılmadır. Şiddətli ağrının birdən kəsilməsi çox vaxt pulpanın ölməsi deməkdir — ağrını ötürən sinir artıq işləmir, lakin infeksiya kök ucuna doğru davam edir.
Nəticədə kök ucunda iltihab, sonra isə şişkinlik və ya kist yarana bilər. Ağrısı keçən diş mütləq yoxlanılmalıdır.
Düzgün aparılan peşəkar təmizləmə diş minasını zədələmir. Təmizlik sonrası hiss olunan həssaslıq adətən diş daşı ilə örtülü olan kök səthinin açılması ilə bağlıdır və müvəqqətidir.
Diş daşının təmizlənməməsi isə daha ciddi nəticə verir — diş ətində davamlı iltihab və dişi daşıyan sümüyün itkisi.
Xeyr. Sağlam diş əti adi fırçalamadan qanamır. Qanama iltihabın əlamətidir və ən çox plak/diş daşı ilə əlaqəlidir.
Erkən mərhələdə (yalnız diş əti səviyyəsində) bu vəziyyət tam geri döndərilə bilir. Proses sümüyə keçdikdən sonra isə itirilmiş sümüyü tam bərpa etmək mümkün olmur — buna görə erkən müraciət vacibdir.
Bəli. Süd dişləri çeynəmə, danışıq inkişafı və daimi dişlər üçün yerin saxlanılması baxımından vacibdir.
Vaxtından əvvəl itirilən süd dişi daimi dişin çıxacağı yeri daraldır və gələcəkdə ortodontik müalicə ehtiyacı yaradır. Bundan başqa, süd dişindəki dərin infeksiya altındakı daimi diş qərminə təsir edə bilər.
Davamlı qıcırdatma minanın aşınmasına, dişlərdə çatlara, plomba və kronların sınmasına, həssaslığa və çeynəmə əzələlərində ağrıya səbəb ola bilər.
Gecə baş verən qıcırdatma şüurlu şəkildə dayandırıla bilmədiyi üçün yanaşma dişləri qoruyucu şina ilə müdafiə etməkdir. Bu, çənə birgəsi şikayətləri ilə birlikdə qiymətləndirilir.
Profilaktik baxışın tezliyi fərdidir — çürük riski, diş əti vəziyyəti, gigiyena vərdişləri və ağızda mövcud bərpalar nəzərə alınır.
Baxışın əsas dəyəri odur ki, erkən mərhələdəki çürük və diş əti problemi hələ ağrı vermir və yalnız müayinə ilə aşkarlanır. Bu mərhələdə müalicə həm daha sadə, həm daha az müdaxiləli olur.
Diş ağrısını gözləməyin
Erkən mərhələdə müalicə həmişə daha sadə olur. Şikayətinizi qısaca yazın — müraciətiniz qeydə alınsın.
- Qəbul üçün +994 50 628 10 13
- Əlavə nömrə +994 55 260 70 53
- E-mail info@uzcenecerrahiyyesi.az
- ÜnvanBakı şəhəri, Nizami küçəsi 10
- Bazar ertəsi – Cümə09:00 – 18:00
Məlumatlarınız yalnız randevu ilə bağlı əlaqə üçün istifadə olunur. Məxfilik siyasəti
Digər xidmətlər
Ortopedik Stomatologiya
Kron, körpü, laminat və protezlə dişlərin funksional bərpası.
ƏtraflıÇənə Birgəsi (TMJ) Müalicəsi
Çənə açarkən ağrı, səs və kilidlənmə şikayətlərinin diaqnostikası və müalicəsi.
ƏtraflıDentoalveolyar Cərrahiyyə
Diş çıxarılması, kök ucu rezeksiyası, frenulotomiya və digər ağız içi əməliyyatlar.
Ətraflı