Dentoalveolyar Cərrahiyyə
Diş və onu daşıyan sümük nahiyəsində aparılan cərrahi müdaxilələr — adi diş həkimi müdaxiləsinin hüdudlarını aşan hallar üçün.
Dişlə sümüyün kəsişdiyi nahiyə
"Dentoalveolyar" sözü iki hissədən ibarətdir: dento — diş, alveolyar — dişi daşıyan sümük çıxıntısı. Bu sahə dişlərin özü ilə onları saxlayan sümük arasındakı cərrahi müdaxilələri əhatə edir.
Adi stomatoloji müdaxilələrdən fərqi budur: burada diş ətinin qaldırılması, sümüyün açılması və ya toxumanın cərrahi yolla formalaşdırılması tələb olunur. Adi diş çəkilməsi bu qrupa daxil deyil — sadə çəkilmə diş həkimi tərəfindən aparılır.
Bu qrupa daxil olan tipik müdaxilələr: sümük içində qalmış dişlərin cərrahi çıxarılması, kanal müalicəsindən sonra sağalmayan dişlərin kök ucunun rezeksiyası, implant üçün sümük həcminin artırılması, dilaltı və dodaq bağlarının düzəldilməsi, diş çıxarıldıqdan sonra sümüyün qorunması.
Bu müdaxilələrin ortaq cəhəti odur ki, əksəriyyəti ambulator şəraitdə, lokal anesteziya altında aparılır — yəni pasiyent həmin gün evə qayıdır. Digər ortaq cəhət isə hədəfdir: mümkün olduqda dişi çıxarmaq deyil, saxlamaq.
Kimlər üçün nəzərdə tutulub?
- Adi üsulla çıxarıla bilməyən, sınmış və ya sümük içində qalmış dişləri olanlar
- Kanal müalicəsindən sonra ağrısı və ya iltihabı davam edən pasiyentlər
- İmplant üçün sümük həcmi kifayət etməyən şəxslər
- Dilaltı və ya dodaq bağı qısa olan uşaq və böyüklər
- Diş çıxarıldıqdan sonra sümük itkisinin qarşısını almaq istəyən pasiyentlər
- Protez üçün diş əti və ya sümük forması korreksiyası tələb olunan şəxslər
Hansı hallarda yönləndirilirsiniz?
Diş çəkilərkən sınıb
Kök qalıqlarının sümük içindən cərrahi yolla çıxarılması tələb olunur. Bu, planlı və nəzarətli müdaxilədir.
Kanal müalicəsi nəticə vermir
Kanal düzgün müalicə olunduğu halda kök ucunda iltihab davam edirsə, rezeksiya dişi saxlamağın yolu ola bilər.
İmplant üçün sümük azdır
Sümüyün eni və ya hündürlüyü kifayət etmədikdə augmentasiya və ya sinus lifting planlaşdırılır.
Dil hərəkəti məhduddur
Qısa dilaltı bağı əmizdirmə, danışıq və gigiyena ilə bağlı çətinlik yarada bilər. Göstəriş varsa sadə müdaxilə ilə həll olunur.
Diş əti çəkilir və ya protez oturmur
Diş əti və sümük konturunun cərrahi korreksiyası protezin sabitliyini yaxşılaşdıra bilər.
Süd dişi düşmür, daimi diş çıxmır
Uşaqlarda daimi dişin çıxmasına maneə olan halların cərrahi həlli ortodontla birgə planlaşdırılır.
Vacib: Yuxarıdakı əlamətlər özlüyündə diaqnoz demək deyil. Eyni şikayət bir neçə fərqli səbəbdən yarana bilər — dəqiq səbəb yalnız klinik müayinə və görüntüləmə ilə müəyyən olunur.
Müdaxilədən əvvəl qiymətləndirmə
Klinik müayinədə dişin vəziyyəti, diş ətinin sağlamlığı, ağız açıqlığı və nahiyəyə cərrahi çıxış imkanı qiymətləndirilir.
Panoramik rentgen dişlərin, köklərin və sümüyün ümumi mənzərəsini verir və əksər hallar üçün kifayət edir.
CBCT daha dəqiq məlumat tələb olunan hallarda istifadə edilir: kökün sinirlə və ya sinuslə münasibəti, sümük həcminin ölçülməsi, retensiyalı dişin dəqiq mövqeyi, kist sərhədlərinin müəyyən edilməsi.
Ümumi sağlamlıq vəziyyəti də planın hissəsidir — qan durulaşdırıcı dərmanlar, şəkərli diabet, sümük preparatları və immun sistemə təsir edən müalicələr müdaxilənin planlaşdırılmasına təsir edir.
Diaqnostika üsulları haqqındaTipik müdaxilə necə keçir?
Konkret addımlar müdaxilənin növündən asılıdır; aşağıdakı sxem ümumi ardıcıllığı göstərir.
-
1
Müayinə və göstərişin təsdiqi
Cərrahi müdaxilənin həqiqətən lazım olub-olmadığı və alternativ variantların mövcudluğu qiymətləndirilir.
-
2
Planlaşdırma və izahat
Müdaxilənin gedişi, təxmini müddəti, anesteziya növü və bərpa dövrü izah olunur.
-
3
Anesteziya
Əksər dentoalveolyar müdaxilələr lokal anesteziya ilə aparılır. Narahatlıq yüksəkdirsə sedasiya variantı müzakirə oluna bilər.
-
4
Cərrahi mərhələ
Diş əti ehtiyatla qaldırılır və planlaşdırılmış müdaxilə aparılır — dişin çıxarılması, kök ucunun kəsilməsi, sümük materialının yerləşdirilməsi və ya toxumanın formalaşdırılması.
-
5
Nahiyənin bağlanması
Toxuma yerinə qaytarılır və tikilir. Sümük augmentasiyası aparılıbsa, materialın qorunması üçün əlavə membran istifadə oluna bilər.
-
6
Göstərişlər
Ağrının idarəsi, qidalanma, gigiyena və hansı əlamətlərdə müraciət etmək lazım olduğu ətraflı izah edilir.
-
7
Nəzarət
Tikişlərin yoxlanılması, sağalmanın izlənməsi və növbəti mərhələ (məsələn, implant) üçün vaxtın müəyyən edilməsi.
Müdaxiləyə hazırlıq
Lokal anesteziya planlaşdırılırsa gəlməzdən əvvəl yemək yeyin — acqarına gəlmək halsızlığa səbəb ola bilər.
Bütün dərmanlarınızı və xroniki xəstəliklərinizi bildirin. Qan durulaşdırıcılarının dayandırılması yalnız təyin edən həkimin razılığı ilə mümkündür.
Aktiv iltihab varsa əvvəlcə onun söndürülməsi planlaşdırıla bilər.
Əməliyyat sonrası ilk günlər üçün yumşaq qida və soyuq kompres hazırlayın.
Sedasiya seçilibsə acqarına gəlmək qaydası dəyişir və sizi müşayiət edəcək şəxs lazımdır — bu barədə ayrıca göstəriş verilir.
Bərpa
İlk 24 saatda soyuq kompres şişkinliyi əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Şişkinliyin ilk iki gündə artması gözlənilən haldır.
İlk sutkada güclü çalxalama, tüpürmə və sorma hərəkətlərindən (qamış, siqaret) çəkinin — yuvadakı qan laxtası sağalmanın əsasıdır.
Qidalar ilıq və yumşaq olmalıdır; çeynəmə əməliyyat olunmayan tərəfə keçirilir.
Diş fırçalanması dayandırılmır, yalnız əməliyyat nahiyəsi göstərişə uyğun qorunur.
Sümük augmentasiyası aparılıbsa nahiyəyə təzyiq etməmək xüsusilə vacibdir — hərəkətli protez varsa istifadə qaydası ayrıca izah edilir.
Artan ağrı, dayanmayan qanaxma, yüksək hərarət və ya böyüyən şişkinlik halında müraciət edin.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Kəskin ağrı, güclü şişkinlik, nəfəsalmada çətinlik və ya travma halında gecikmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Adi çəkilmədə diş ağızda görünür və birbaşa tutula bilir. Cərrahi çıxarılmada isə diş əti qaldırılır, lazım gəldikdə üzərindəki sümük açılır və diş bəzən hissələrə bölünərək çıxarılır.
Bu, dişin sümük içində qalması, sınması və ya köklərinin əyri olması hallarında tələb olunur. Müdaxilə planlıdır və ətraf toxumaya minimum zərər hədəflənir.
Kanal müalicəsi aparıldığı halda kök ucunda iltihab davam edərsə, kökün ucundakı bir neçə millimetrlik hissə və ətrafındakı iltihablı toxuma cərrahi yolla çıxarılır. Kök ucu isə xüsusi materialla bağlanır.
Məqsəd dişi çıxarmadan saxlamaqdır. Bu müdaxilə diş ətinin kiçik bir kəsiyi ilə aparılır və adətən ambulator şəraitdə tamamlanır.
Bəli, diş çıxarıldıqdan sonra həmin nahiyədəki sümük yük almadığı üçün tədricən azalır. Bu, xüsusilə gələcəkdə implant planlaşdırılırsa əhəmiyyət kəsb edir.
Bunun qarşısını almaq üçün çəkilmə anında yuvanın sümük materialı ilə qorunması (soket prezervasiyası) planlaşdırıla bilər. Bu qərar əvvəlcədən müzakirə olunmalıdır.
İmplant üçün sümük həcmi kifayət etmədikdə, sümüyün eni və ya hündürlüyünü artırmaq məqsədilə aparılan müdaxilədir. Sümük materialı yerləşdirilir və üzərinə qoruyucu membran qoyula bilər.
Bu, müalicəyə əlavə mərhələ və gözləmə müddəti əlavə edir — yeni sümüyün formalaşması vaxt tələb edir. Konkret plan CBCT nəticəsinə görə qurulur.
Dilaltı və ya dodaq bağı qısa olduqda hərəkəti məhdudlaşdıra bilər. Uşaqlarda əmizdirmə və danışıq, böyüklərdə isə gigiyena, protez sabitliyi və ortodontik müalicə ilə bağlı problem yarada bilər.
Müdaxilə hər qısa bağ üçün deyil, yalnız konkret funksional göstəriş olduqda planlaşdırılır. Qərar müayinə əsasında verilir.
Bu, aparılan müdaxilənin növündən asılıdır. Sadə çəkilmədən sonrakı gözləmə müddəti ilə sümük augmentasiyasından sonrakı müddət eyni deyil.
Nahiyənin implanta hazır olub-olmadığı klinik müayinə və nəzarət görüntüləməsi ilə təsdiqlənir. Vaxtından əvvəl irəliləmək nəticəni riskə atır.
Cərrahi həll lazımdırmı — birlikdə qərar verək
Diş həkiminiz sizi yönləndiribsə, mövcud rentgen və müalicə tarixçənizi müraciət zamanı qeyd edin.
- Telefon +994 50 000 00 00
- E-mail info@uzcenecerrahiyyesi.az
- ÜnvanBakı şəhəri, Nizami küçəsi 10
- Bazar ertəsi – Cümə09:00 – 18:00
Məlumatlarınız yalnız randevu ilə bağlı əlaqə üçün istifadə olunur. Məxfilik siyasəti
Digər xidmətlər
Ağıl Dişi Cərrahiyyəsi
Retensiyalı və problem yaradan ağıl dişlərinin cərrahi çıxarılması.
ƏtraflıDiş İmplantologiyası
İtirilmiş dişin çənə sümüyünə yerləşdirilən titan implantla bərpası.
ƏtraflıÇənə Kistləri və Törəmələri
Çənə sümüyündəki kist və törəmələrin cərrahi müalicəsi, histoloji təsdiq.
Ətraflı