Ortopedik Stomatologiya
Zədələnmiş dişlərin bərpası və itirilmiş dişlərin əvəzlənməsi — çeynəmə funksiyasının və qapanış tarazlığının qaytarılması.
Nəyi bərpa etmək, nəyi əvəz etmək lazımdır
Ortopedik stomatologiya iki əsas suala cavab verir: mövcud dişi necə bərpa etmək və itirilmiş dişi nə ilə əvəz etmək.
Bərpa üsulunun seçimi zədənin həcmindən asılıdır. Kiçik itki plomba ilə həll olunur. Daha böyük, lakin dişin divarlarının qorunduğu hallarda laboratoriyada hazırlanan onlay/inlay uyğun ola bilər. Dişin böyük hissəsi itirildikdə və ya kanal müalicəsindən sonra diş kövrəkləşdikdə isə kron dişi bütövlükdə əhatə edərək sınmadan qoruyur.
İtirilmiş dişin əvəzlənməsində üç əsas variant var. Körpü protez boşluğun hər iki tərəfindəki dişlərə söykənir — lakin bunun üçün həmin dişlər yonulmalıdır. İmplant üstü kron qonşu dişlərə toxunmur, sabitdir və sümüyə yük ötürür. Çıxarıla bilən protez isə çox sayda diş itkisində və ya digər variantlar mümkün olmadıqda tətbiq olunur.
Ön dişlərin görünüşü ilə bağlı hallarda laminat (veneer) dişin ön səthinə yapışdırılan nazik təbəqədir. Bu, dişin quruluşunu daha az emal etməklə forma və rəng korreksiyasına imkan verir, lakin hər hala uyğun deyil — diş çox zədələnibsə kron daha etibarlıdır.
Seçim yalnız estetik üstünlüklə edilmir. Qapanış yükü, qonşu dişlərin vəziyyəti, diş ətinin sağlamlığı, gigiyena vərdişləri və gələcək plan (məsələn, implant düşünülürmü) qərarı formalaşdırır.
Kimlər üçün nəzərdə tutulub?
- Böyük çürük və ya travma nəticəsində dişi ciddi zədələnmiş şəxslər
- Kanal müalicəsindən sonra dişinin qorunması lazım olan pasiyentlər
- Bir və ya bir neçə dişini itirmiş şəxslər
- Mövcud protez və ya kronunu yeniləmək istəyən pasiyentlər
- İmplant müalicəsinin protez mərhələsində olan şəxslər
- Diş aşınması səbəbindən qapanış hündürlüyü azalmış pasiyentlər
Ortopedik qiymətləndirmə tələb edən hallar
Diş sınıb və ya böyük hissəsi itib
Plomba ilə bərpa edilə bilməyəcək qədər zədələnmiş diş üçün onlay və ya kron variantı qiymətləndirilməlidir.
Kanal müalicəsi olunmuş diş
Kanal müalicəsindən sonra diş kövrəkləşir. Xüsusilə arxa dişlərdə qoruyucu bərpa sınma riskini azaldır.
Diş boşluğu uzun müddətdir doldurulmayıb
Boşluq qaldıqca qonşu dişlər əyilir, qarşı çənədəki diş uzanır — bu, sonrakı bərpanı çətinləşdirir.
Protez oturmur və ya sürüşür
Vaxt keçdikcə sümük forması dəyişir və protez uyğunluğunu itirir. Yenilənməsi və ya implantla dəstəklənməsi müzakirə oluna bilər.
Köhnə kron altında narahatlıq
Kron kənarında həssaslıq, qoxu və ya diş əti iltihabı kronun kənar uyğunluğunun pozulduğunu göstərə bilər.
Dişlər aşınıb, hündürlük azalıb
Uzunmüddətli qıcırdatma nəticəsində yaranan aşınma qapanışın planlı bərpasını tələb edə bilər.
Vacib: Yuxarıdakı əlamətlər özlüyündə diaqnoz demək deyil. Eyni şikayət bir neçə fərqli səbəbdən yarana bilər — dəqiq səbəb yalnız klinik müayinə və görüntüləmə ilə müəyyən olunur.
Plan necə qurulur?
Klinik müayinədə qalan diş toxumasının həcmi, dişin canlılığı, diş ətinin vəziyyəti, mövcud qapanış və qarşı çənədəki dişlərin durumu qiymətləndirilir.
Rentgen kökün vəziyyətini, kanal müalicəsinin keyfiyyətini, kök ətrafında iltihab olub-olmadığını və dişi daşıyan sümüyün səviyyəsini göstərir. Bunlar bərpanın uzunömürlülüyünü müəyyən edən əsas amillərdir.
Bir neçə dişin bərpası və ya qapanış hündürlüyünün dəyişdirilməsi planlaşdırılırsa, model analizi və mərhələli planlaşdırma aparılır.
Diş qıcırdatma (bruksizm) varsa bu, material seçiminə və qoruyucu şina ehtiyacına təsir edir — belə hallarda planlaşdırma daha diqqətli olur.
Bərpadan əvvəl aktiv çürük və diş əti iltihabı müalicə olunmalıdır. Sağlam olmayan zəmində qurulan bərpa uzun ömürlü olmur.
Diaqnostika üsulları haqqındaKron / protez hazırlanma mərhələləri
-
1
Müayinə və plan
Uyğun bərpa növü, material variantları və mərhələlərin sayı müəyyən edilir. Alternativlər üstün və mənfi tərəfləri ilə birlikdə izah olunur.
-
2
Hazırlıq müalicələri
Lazım gəldikdə kanal müalicəsi, diş əti müalicəsi və ya təmizləmə aparılır.
-
3
Dişin hazırlanması
Diş bərpanın qalınlığına uyğun ölçüdə emal olunur. Emalın həcmi seçilən materialdan asılıdır — bu, əvvəlcədən izah edilir.
-
4
Ölçü alınması
Rəqəmsal skan və ya klassik ölçü materialı ilə dişlərin dəqiq forması qeyd olunur. Qapanış münasibətləri də qeydə alınır.
-
5
Müvəqqəti bərpa
Daimi iş hazırlanana qədər diş müvəqqəti kronla qorunur — bu, həssaslığın qarşısını alır və dişin yerdəyişməsinə mane olur.
-
6
Yoxlama və tənzimləmə
Hazır iş ağızda yoxlanılır: kənar uyğunluğu, rəng, forma və ən əsası qapanış. Bu mərhələdə tənzimləmə aparılır.
-
7
Sabitləmə və göstərişlər
Bərpa yapışdırılır və qulluq qaydaları izah olunur. Nəzarət müayinəsi təyin edilir.
Bərpaya başlamazdan əvvəl
Ortopedik bərpa sağlam zəmində qurulmalıdır — aktiv çürük, kök iltihabı və diş əti problemi əvvəlcə həll olunur.
Gələcək planınızı həkimlə paylaşın. Məsələn, gələcəkdə implant düşünürsünüzsə, indi seçiləcək bərpa növü buna uyğun planlaşdırıla bilər.
Diş qıcırdatdığınızı bilirsinizsə mütləq bildirin — bu, material seçimini və qoruyucu şina ehtiyacını dəyişir.
Rəng seçimi təbii işıqda və müvəqqəti bərpa mərhələsində müzakirə olunur; gözləntinizi əvvəlcədən açıq bildirin.
Bərpadan sonra
İlk günlərdə isti və soyuğa qarşı yüngül həssaslıq ola bilər; adətən qısa müddətdə keçir.
Yeni bərpaya alışma dövrü normaldır — xüsusilə çıxarıla bilən protezdə danışıq və çeynəmə bir neçə gün fərqli hiss oluna bilər.
Dişləyərkən bərpanın "yüksək" gəlməsi hissi varsa gözləməyin — qapanış tənzimlənməlidir. Yüksək qalan bərpa həm dişə, həm çənə birgəsinə əlavə yük verir.
Kron və körpü çürümür, lakin onların kənarı və altındakı diş toxuması çürüyə bilər. Diş ipi və interdental fırça ilə kənarların təmizlənməsi vacibdir.
Çıxarıla bilən protez hər gün çıxarılıb təmizlənməli və göstərilən qaydada saxlanılmalıdır.
Dövri nəzarət müayinələri bərpanın kənar uyğunluğunu və altındakı toxumanın sağlamlığını yoxlamaq üçün lazımdır.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Dəqiq müddət vəd edilə bilməz — nəticə qapanış yükündən, gigiyenadan, diş qıcırdatma vərdişindən və altındakı diş toxumasının sağlamlığından asılıdır.
Kronun uzunömürlülüyünə ən çox təsir edən amil materialın özü deyil, kənar uyğunluğu və gigiyenadır. Kron kənarında toplanan bakteriya altdakı dişdə çürük yarada bilər.
Əsas fərq qonşu dişlərdədir. Körpü üçün boşluğun hər iki tərəfindəki dişlər yonulmalıdır; həmin dişlər sağlamdırsa bu, itki deməkdir.
İmplant qonşu dişlərə toxunmur və sümüyə yük ötürərək sümük itkisini ləngidir. Lakin implant üçün kifayət qədər sümük və uyğun ümumi sağlamlıq tələb olunur, müalicə isə daha uzun sürür.
Qonşu dişlərdə onsuz da böyük plomba və ya kron varsa, körpü daha məntiqli seçim ola bilər. Qərar fərdi olaraq verilir.
Laminat kronla müqayisədə daha az emal tələb edir, çünki yalnız dişin ön səthini əhatə edir.
Lakin emalın həcmi dişin mövcud vəziyyətindən və hədəflənən nəticədən asılıdır — diş çox əyridirsə və ya rəngi çox tünddürsə daha çox emal lazım gələ bilər. Konkret həcm sizin halınız üçün əvvəlcədən izah olunur.
Bəli. Kronun özü çürümür, lakin kronun kənarı ilə diş ətinin qovuşduğu xətdə plak toplanarsa, altdakı diş toxuması çürüyə bilər.
Bu, kron müalicəsindən sonra dişi itirməyin ən çox rast gəlinən səbəbidir və tamamilə qarşısı alına biləndir — kənarların diş ipi/interdental fırça ilə təmizlənməsi və dövri baxış kifayət edir.
Kron "vaxtı çatdığı üçün" deyil, konkret səbəb olduqda dəyişdirilir: kənarında çürük aşkarlanması, kronun sınması və ya boşalması, altındakı diş ətinin çəkilməsi nəticəsində kənarın açıq qalması, davamlı iltihab.
Problem olmadıqda kron yerində qalır. Qərar müayinə və rentgen əsasında verilir.
Alışma dövrü fərdidir. İlk günlərdə danışıqda dəyişiklik, artıq tüpürcək ifrazı və çeynəmədə çətinlik gözlənilən hallardır.
Bu dövrdə yumşaq qidalarla başlamaq və hər iki tərəflə bərabər çeynəməyə çalışmaq alışmanı asanlaşdırır. Təzyiq yarası yaranarsa protezi özünüz düzəltməyə cəhd etməyin — tənzimləmə üçün müraciət edin.
Variantlar itirilmiş dişlərin sayından və mövqeyindən asılıdır: bir neçə implant üstü ayrı kron, implantla dəstəklənən körpü, implantla tutulan çıxarıla bilən protez və ya klassik çıxarıla bilən protez.
Sümük vəziyyəti, qalan dişlərin durumu və ümumi sağlamlıq qərarı formalaşdırır. Ən uyğun variant müayinə və görüntüləmədən sonra müzakirə olunur.
Bərpa variantlarınızı müzakirə edək
Hansı bərpanın uyğun olduğu dişin qalan hissəsindən, qapanışdan və gələcək planınızdan asılıdır.
- Qəbul üçün +994 50 628 10 13
- Əlavə nömrə +994 55 260 70 53
- E-mail info@uzcenecerrahiyyesi.az
- ÜnvanBakı şəhəri, Nizami küçəsi 10
- Bazar ertəsi – Cümə09:00 – 18:00
Məlumatlarınız yalnız randevu ilə bağlı əlaqə üçün istifadə olunur. Məxfilik siyasəti