Ağız açarkən ağrı: səbəbləri nələrdir?

Ağrı haradan gəlir?

Çənə nahiyəsindəki ağrının mənbəyi üç əsas qrupa bölünür və hər birinin xarakteri fərqlidir.

Əzələ mənşəli ağrı

Ən çox rast gəlinən qrupdur. Çeynəmə əzələlərinin davamlı gərginliyi və yorulması nəticəsində yaranır.

Xarakterik cəhətlər: səhər oyanarkən daha güclü olur (gecə diş qıcırdatması ilə bağlı), yayılmış və küt xarakterlidir, gicgah nahiyəsinə və başa yayıla bilər, əzələyə basdıqda ağrı artır.

Birgə mənşəli ağrı

Birbaşa çənə birgəsindən qaynaqlanır. Ağrı daha lokal — qulağın düz önündə hiss olunur.

Xarakterik cəhətlər: konkret hərəkətlə əlaqəlidir (geniş açma, əsnəmə), çox vaxt səs və ya ilişmə hissi müşayiət edir, birgə üzərinə basdıqda ağrı artır.

Diş mənşəli ağrı

Bəzən diş problemi çənə ağrısı kimi hiss olunur. Xüsusilə arxa dişlərdəki iltihab və ya retensiyalı ağıl dişi bu şəkildə özünü göstərə bilər.

Bu səbəbdən qiymətləndirmədə dişlər də mütləq yoxlanılır — səhv mənbəyə yönəlmiş müalicə nəticə vermir.

Ağrını gücləndirən amillər

• Gecə diş qıcırdatma və ya gün ərzində dişləri sıxma
• Sərt qidalar və saqqız çeynəmə
• Bir tərəflə çeynəmək
• Uzun müddət ağzın açıq saxlanılması (uzun stomatoloji müalicə, əsnəmə)
• Dırnaq, qələm və ya digər əşyaları dişləmək
• Telefonu çiyinlə tutmaq kimi vərdişlər
• Stress dövrləri — əzələ gərginliyini artırır
• Yüksək qalmış plomba və ya uyğun olmayan protez

Evdə nə etmək olar?

Kəskin dövrdə əsas prinsip birgəyə düşən yükün azaldılmasıdır. Bu sadə tədbirlər bir çox pasiyentdə nəzərəçarpacaq fərq yaradır:

• Yumşaq qidalara keçin — çeynəmə yükünü azaldın
• Saqqız, sərt qidalar və dırnaq dişləmədən çəkinin
• Əsnəyərkən çənəni əlinizlə dəstəkləyin — geniş açılmanın qarşısını alın
• Gün ərzində dişlərinizin təmasda olub-olmadığını yoxlayın; istirahət vəziyyətində dişlər bir-birinə toxunmamalıdır
• Nahiyəyə ilıq kompres tətbiq edin (kəskin şişkinlik yoxdursa)
• Hər iki tərəflə bərabər çeynəməyə çalışın
• Stressin idarəsi — əzələ gərginliyinə birbaşa təsir edir

Nə etməməli?

• Çənəni zorla açmağa çalışmayın — məhdudiyyət varsa zorlama vəziyyəti pisləşdirir
• Özünüz və ya başqası çənəni "yerinə salmağa" cəhd etməsin
• Ağrıkəsicini uzun müddət, həkim məsləhəti olmadan qəbul etməyin
• Ağrılı tərəfdə çeynəməyi tamamilə dayandırmayın — asimmetrik yük yaranır
• Apteklərdən hazır şina almayın — qapanışa uyğun gəlmədikdə vəziyyəti pisləşdirə bilər

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

• Ağrı bir neçə həftədir davam edir və azalmır
• Ağız açıqlığı getdikcə azalır
• Çənə ilişir və ya kilidlənir
• Ağrı gündəlik fəaliyyəti (yemək, danışıq, yuxu) məhdudlaşdırır
• Şişkinlik və ya hərarət müşayiət edir
• Sadə tədbirlər nəticə vermir

Müayinədə nə baş verir?

Ətraflı sorğu ilə başlanılır: ağrı nə vaxt başlayıb, günün hansı saatında güclənir, hansı hərəkətlə əlaqəlidir.

Klinik müayinədə ağız açıqlığı ölçülür, açılma yolu izlənilir, birgə və əzələlər palpasiya ilə yoxlanılır, qapanış qiymətləndirilir və dişlər nəzərdən keçirilir.

Bir çox halda bu, müalicəyə başlamaq üçün kifayət edir. Görüntüləmə yalnız konkret şübhə olduqda təyin edilir.