Ortodontiya və ortognatik cərrahiyyə arasındakı əlaqə
Ortognatik müalicədə ortodont və cərrah bir-birini əvəz etmir — ardıcıl işləyir. Bu ardıcıllığın pozulması nəticəni birbaşa dəyişir.
Kim nə edir?
Ortodont dişləri öz çənəsində düzgün sıralayır. Onun aləti breket və ya alynerdir; hədəfi hər çənədəki diş qövsünün düzgün formada olmasıdır.
Üz-çənə cərrahı çənələrin bir-birinə nisbətdəki mövqeyini dəyişir. Onun aləti cərrahi müdaxilədir; hədəfi skelet nisbətinin düzəldilməsidir.
İkisi eyni problemin fərqli qatlarını həll edir. Buna görə ortognatik müalicə həmişə birgə planlaşdırılır — hər iki mütəxəssis müalicənin başında eyni plan üzərində razılaşır.
Niyə əməliyyatdan əvvəl breket taxılır?
Bu, pasiyentlərin ən çox verdiyi sualdır və çox məntiqli görünür: madam ki çənə hərəkət etdiriləcək, niyə əvvəlcə dişlərlə məşğul olmalı?
Cavab sadədir. Əməliyyat çənəni yeni mövqeyə gətirir — amma dişlər həmin mövqedə bir-birinə oturmalıdır. Əgər dişlər öz çənəsində əyri və ya sıxışmış vəziyyətdədirsə, çənələri mükəmməl mövqeyə gətirsəniz belə dişlər düzgün qapanmaz.
Ortodontik hazırlıq mərhələsi məhz bunu təmin edir: hər çənədəki dişlər elə sıralanır ki, əməliyyatdan sonra bir-birinə dəqiq otursun.
Hazırlıq mərhələsində qapanış niyə pisləşir?
Bu, pasiyentləri ən çox narahat edən məqamdır — və gözlənilən haldır.
Skelet uyğunsuzluğu olan insanda dişlər illər ərzində vəziyyətə uyğunlaşmışdır. Məsələn, alt çənə geridədirsə, ön dişlər bunu kompensasiya etmək üçün irəliyə əyilmiş ola bilər.
Ortodontik hazırlıq mərhələsində bu kompensasiyalar ləğv edilir — dişlər öz çənəsində düzgün, təbii mövqeyə gətirilir. Nəticədə skelet uyğunsuzluğu daha aydın görünür və qapanış müvəqqəti olaraq daha pis olur.
Bu, səhv deyil — planın bir hissəsidir. Dişlər cərrahi mövqe üçün hazırlanır.
Bu mərhələ müalicənin ən çox səbir tələb edən hissəsidir. Hazırlıq dövründə qapanışın pisləşməsi barədə əvvəlcədən məlumatlandırılmaq narahatlığı əhəmiyyətli dərəcədə azaldır — bu suala müalicənin başında cavab alın.
Əməliyyatdan sonrakı ortodontiya
Əməliyyat çənələri düzgün mövqeyə gətirir, lakin qapanışın son incə tənzimlənməsi hələ də lazım olur.
Sümük sabitləşdikdən sonra ortodont dişlərin son mövqeyini dəqiqləşdirir: təmas nöqtələri tənzimlənir, kiçik uyğunsuzluqlar aradan qaldırılır.
Bu mərhələ atlanmamalıdır — nəticənin dəqiqliyi və uzunmüddətli sabitliyi buna bağlıdır.
Reteyner mərhələsi
Breket çıxarıldıqdan sonra müalicə bitmir. Dişlərin ilkin mövqeyə qayıtma meyli təbii bioloji prosesdir.
Reteyner bu meylin qarşısını alır. İstifadə müddəti və rejimi fərdi olaraq təyin edilir və uzunmüddətli ola bilər.
Ortognatik müalicədən sonra bu mərhələ xüsusilə vacibdir — uzun və mərhələli bir prosesin nəticəsi qorunmalıdır.
Birgə planlaşdırma nə deməkdir?
Praktikada bu, bir neçə konkret addım deməkdir:
- Müalicənin əvvəlində hər iki mütəxəssis eyni diaqnostik məlumatı (sefalometrik analiz, CBCT, modellər) qiymətləndirir
- Hansı çənənin, hansı istiqamətdə və nə qədər hərəkət etdiriləcəyi əvvəlcədən müəyyən edilir
- Ortodontik hazırlığın hansı hədəfə çatmalı olduğu dəqiqləşdirilir
- Əməliyyat vaxtı hazırlığın tamamlanmasına görə planlaşdırılır
- Əməliyyatdan sonra ortodontik mərhələyə keçid vaxtı birlikdə müəyyən edilir
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Kəskin ağrı, güclü şişkinlik, nəfəsalmada çətinlik və ya travma halında gecikmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin.