Ağıl dişi hansı problemləri yarada bilər?
Ağıl dişinin yarada biləcəyi problemlərin böyük hissəsi tədricən inkişaf edir və erkən mərhələdə heç bir şikayət vermir. Bu, gecikməyə səbəb olan əsas amildir.
Perikoronit — ən çox rast gəlinən problem
Ağıl dişi qismən çıxdıqda üzərində diş ətindən ibarət qapaq qalır. Bu qapaqla dişin arasında dar bir cib yaranır.
Cibə qida qalıqları və bakteriya daxil olur, lakin fırça oraya çata bilmir. Nəticədə iltihab — perikoronit — inkişaf edir.
Xarakterik cəhəti dövriliyidir: iltihab alovlanır, ağrı və şişkinlik verir, sonra sakitləşir. Pasiyent ağrı keçdiyi üçün müraciəti təxirə salır, halbuki səbəb aradan qalxmayıb.
Əlamətlər: çənənin arxasında ağrı, diş ətinin şişməsi və toxunanda ağrıması, ağızda pis dad, ağız açıqlığının azalması, bəzən hərarət.
Qonşu dişdə çürük — ən sinsi fəsad
Ağıl dişi qonşu ikinci azı dişinə doğru əyilirsə, iki dişin təmas nöqtəsi normal mövqedə olmur. Bu nöqtə nə fırça, nə də diş ipi ilə təmizlənə bilir.
Nəticədə orada çürük inkişaf edir. Problemin ciddiliyi bundadır: çürük çox vaxt ağıl dişində deyil, sağlam ikinci azı dişində yaranır — həm də dişin ən çətin çatılan nahiyəsində.
Erkən mərhələdə heç bir əlamət olmur. Aşkarlandıqda isə çürük artıq dərinləşmiş ola bilər və dişin müalicəsi mürəkkəbləşir.
Bu, ağıl dişinin profilaktik çıxarılmasının lehinə ən güclü arqumentlərdən biridir: bir dişi saxlamağa çalışarkən iki diş itirmə riski yaranır.
Kök rezorbsiyası
Ağıl dişinin qonşu dişin kökünə davamlı təzyiqi həmin kökdə əriməyə (rezorbsiya) səbəb ola bilər.
Bu proses tamamilə ağrısızdır və yalnız rentgendə görünür. İrəli mərhələdə isə zədələnmiş diş artıq saxlanıla bilməyəcək vəziyyətə düşə bilər.
Xüsusilə horizontal mövqedəki ağıl dişlərində — tacı birbaşa qonşu dişin kökünə baxdıqda — bu risk yüksəkdir.
Kist formalaşması
Hər inkişaf edən dişin tacı ətrafında qılaf olur. Normalda diş çıxdıqdan sonra bu qılaf yox olur.
Diş çıxa bilmirsə, qılaf sümük içində qalır və zamanla içərisində maye toplanaraq kistə çevrilə bilər.
Kist ağrısız böyüyür. Böyüdükcə ətrafdakı sümüyü nazikləşdirir, qonşu dişlərin köklərini yerindən oynada və çənənin müqavimətini azalda bilər.
Belə hallar demək olar ki, həmişə rentgendə təsadüfən aşkarlanır — məhz buna görə dövri rentgenoloji müşahidə tövsiyə edilir.
Diş ətinin xroniki iltihabı
Ağıl dişinin arxasındakı sahə təbii olaraq təmizlənməsi ən çətin nöqtədir. Buradakı davamlı plak toplanması diş ətində xroniki iltihaba səbəb ola bilər.
Proses ikinci azı dişinin arxa səthinə də yayılaraq həmin dişi daşıyan sümüyün itkisinə gətirib çıxara bilər.
Ağıl dişinin özündə çürük
Ağıl dişi ağızda ən arxada yerləşdiyi üçün fırçalama ilə tam təmizlənməsi çətindir. Bu, dişin özündə çürük riskini artırır.
Çürük yarandıqda müalicə də çətinləşir: nahiyəyə çatmaq məhduddur, ağız açıqlığı alət manipulyasiyasını çətinləşdirir və dişin kök anatomiyası dəyişkəndir.
Bu səbəbdən ağıl dişindəki dərin çürükdə müalicə əvəzinə çıxarılma daha çox seçilir — xüsusilə diş qapanışda funksional rol oynamırsa.
Yayılan infeksiya — nadir, lakin ciddi
Ağıl dişi ətrafındakı iltihab müalicə olunmadıqda ətraf toxumalara yayıla bilər. Bu, nadir hal olsa da, ciddi vəziyyətdir.
Təcili müraciət tələb edən əlamətlər: üzdə və ya boyunda sürətlə böyüyən şişkinlik, yüksək hərarət və titrətmə, udqunmada çətinlik, nəfəsalmada çətinlik, ağzın demək olar ki, açılmaması.
Bu əlamətlərdə gözləməyin — birbaşa təcili tibbi yardıma müraciət edin.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Kəskin ağrı, güclü şişkinlik, nəfəsalmada çətinlik və ya travma halında gecikmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin.