Ağıl dişi nədir və niyə problem yaradır?

Ağıl dişi nədir?

Ağıl dişləri — hər çənənin sağ və sol tərəfindəki üçüncü azı dişləridir. Anatomik adı üçüncü molardır. Tam dəstdə dörd ədəd olur: iki üstdə, iki altda.

Adları çıxma vaxtı ilə bağlıdır — digər daimi dişlərdən xeyli sonra, adətən yeniyetməlik dövrünün sonu və gənclik illərində görünürlər. Bu vaxt fərdi olaraq dəyişir və bəzi insanlarda ağıl dişi heç vaxt çıxmır.

Bir vacib məqam: hər kəsdə dörd ağıl dişi olmur. Bəzi insanlarda bir və ya bir neçəsi anadangəlmə yoxdur. Bu, patologiya deyil və müalicə tələb etmir.

Niyə məhz bu dişlər problem yaradır?

Səbəb sadədir: yer çatışmazlığı. Ağıl dişi çıxmağa başlayanda digər dişlərin hamısı artıq öz yerini tutub. Çənə qövsünün sonunda qalan boşluq isə çox vaxt tam bir azı dişini qəbul etmək üçün kifayət etmir.

Yer olmadıqda diş bir neçə variantdan birini "seçir": sümük içində tamamilə qalır, yalnız qismən çıxır və ya normal olmayan istiqamətdə — qonşu dişə doğru, arxaya, yana və ya tam üfüqi vəziyyətdə — böyüyür.

Diğər azı dişləri ilə müqayisədə ağıl dişlərinin kök forması da daha dəyişkəndir. Köklər əyri, ayrılmış və ya birləşmiş ola bilər ki, bu da çıxarılma zamanı planlaşdırmanı vacib edir.

Yer niyə çatmır?

Bu, insan anatomiyasının inkişaf tarixi ilə bağlı geniş müzakirə olunan mövzudur. Praktik baxımdan isə mənzərə aydındır: müasir insanın çənə ölçüsü bütün 32 dişi rahat yerləşdirmək üçün çox vaxt kifayət etmir.

Çənə ölçüsü irsi olaraq müəyyən edilir. Buna görə valideynlərində ağıl dişi problemi olan şəxslərdə də oxşar vəziyyət daha çox rast gəlinir.

Hansı hallarda ağıl dişi problemsiz olur?

Ağıl dişi avtomatik olaraq "pis diş" deyil. Aşağıdakı şərtlər ödənirsə, diş saxlanılır və müdaxilə tələb etmir:

• Diş tam və düzgün istiqamətdə çıxıb
• Qarşı çənədəki dişlə normal qapanışda iştirak edir
• Diş fırçası və diş ipi ilə təmizlənə bilir
• Ətrafındakı diş əti sağlamdır və iltihablanmır
• Qonşu azı dişinə təzyiq göstərmir
• Rentgendə ətrafında patoloji dəyişiklik yoxdur

Problem yarandıqda hansı əlamətlər olur?

Ən çox rast gəlinən əlamət çənənin arxasında təkrarlanan ağrı və şişkinlikdir. Xarakterik cəhət odur ki, ağrı gəlib-gedir: bir neçə gün davam edir, sonra keçir, bir müddət sonra qayıdır.

Bu dövrilik pasiyenti çox vaxt yanıldır — ağrı keçdiyi üçün müraciət təxirə salınır. Halbuki səbəb aradan qalxmayıb, sadəcə iltihab müvəqqəti sakitləşib.

Digər əlamətlər: ağzın tam açılmaması, ağızda pis dad və ya qoxu, diş ətinin toxunanda ağrıması, qonşu dişdə həssaslıq.

Şikayət yoxdursa nə etməli?

Şikayətin olmaması hər zaman problemin olmadığı anlamına gəlmir. Sümük içində tam qalmış diş uzun müddət səssiz qala, lakin bu müddətdə qonşu dişin kökünə təzyiq göstərə və ya ətrafında kist formalaşdıra bilər.

Buna görə ağıl dişinin vəziyyəti rentgenlə qiymətləndirilir. Panoramik rentgen dişin mövqeyini, istiqamətini və qonşu quruluşlarla münasibətini göstərir.

Nəticəyə görə üç variantdan biri seçilir: müdaxiləyə ehtiyac yoxdur, müşahidə altında saxlanılır, və ya planlı çıxarılma tövsiyə edilir. Qərar dişin mövcudluğuna görə deyil, onun yaratdığı və ya yarada biləcəyi riskə görə verilir.