Diş rentgeni: panoramik rentgen və CBCT arasındakı fərq
Diş və çənə problemlərinin böyük hissəsi gözlə görünmür — sümüyün içində olur. Hansı rentgen növünün nə vaxt lazım olduğunu bilmək müayinə prosesini daha aydın edir.
Rentgen niyə lazımdır?
Klinik müayinə dişin və diş ətinin görünən hissəsini qiymətləndirir. Köklər, sümük, kistlər, retensiyalı dişlər və sınıqlar isə yalnız görüntüləmə ilə aşkarlanır.
Çənə kistlərinin və retensiyalı ağıl dişlərinin əhəmiyyətli hissəsi heç bir şikayət vermədən təsadüfən rentgendə tapılır.
Diş rentgeninin əsas növləri
Dişdaxili (prisel) rentgen
Bir və ya iki dişi yüksək detalla göstərən kiçik görüntü. Kök kanalları, kök ucu ətrafındakı dəyişikliklər və dişlər arası çürüklər üçün istifadə olunur.
Panoramik rentgen (ortopantomoqramma, OPG)
Hər iki çənəni, bütün dişləri, çənə birgələrini və ətraf strukturları bir görüntüdə göstərir.
Ümumi vəziyyəti qiymətləndirmək, ağıl dişlərinin mövqeyini görmək və geniş dəyişiklikləri aşkarlamaq üçün ilk addım kimi tez-tez istifadə olunur.
Konusvari kompüter tomoqrafiyası (CBCT, 3D)
Çənə sümüyünü üçölçülü göstərir. Sümüyün hündürlüyünü və enini, sinir kanalının, haymor boşluğunun dəqiq yerini ölçməyə imkan verir.
İmplant planlaşdırılması, sinir kanalına yaxın yerləşən ağıl dişləri, kistlərin həcmi, sınıqlar və ortognatik planlaşdırma üçün əsas müayinədir.
Telerentgenoqramma (TRG)
Kəllənin yan proyeksiyada görüntüsü. Ortodontiya və ortognatik cərrahiyyədə çənələrin bir-birinə və kəllə əsasına münasibətini ölçmək üçün istifadə olunur.
Panoramik rentgen, yoxsa CBCT?
Panoramik rentgen geniş mənzərə verir, lakin ikiölçülüdür: strukturlar üst-üstə düşür və ölçülər təxminidir.
CBCT isə strukturların məkanda bir-birinə nisbətən yerini dəqiq göstərir. Məsələn, ağıl dişinin kökünün sinir kanalına toxunub-toxunmadığını panoramik görüntüdə yalnız ehtimal etmək olar, CBCT-də isə görmək mümkündür.
Hər pasiyentə CBCT lazım deyil. Seçim klinik suala görə edilir: cavab panoramik görüntü ilə alına bilirsə, əlavə müayinəyə ehtiyac qalmır.
Radiasiya dozası təhlükəlidirmi?
Müasir rəqəmsal diş rentgenlərinin dozası aşağıdır. CBCT-nin dozası panoramik rentgendən yüksəkdir, lakin tibbi kompüter tomoqrafiyası ilə müqayisədə adətən xeyli azdır.
Əsas prinsip: görüntüləmə yalnız klinik göstəriş olduqda və müalicə qərarına təsir edəcəksə aparılır.
Hamiləlik və ya onun ehtimalı varsa, müayinədən əvvəl mütləq həkimə bildirin. Təxirəsalınmaz olmayan görüntüləmə çox vaxt sonraya keçirilir.
Əvvəlki görüntüləri saxlayın
Əvvəl çəkilmiş rentgen və CBCT görüntüləri (fayl və ya disk) yeni müayinədə çox dəyərlidir: dəyişikliyin zamanla necə inkişaf etdiyini görməyə imkan verir və bəzən təkrar müayinəyə ehtiyacı aradan qaldırır.
Konsultasiyaya gələrkən əlinizdəki bütün görüntüləri gətirin.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini, fərdi diaqnozu və ya müalicə planını əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edin.
Kəskin ağrı, güclü şişkinlik, nəfəsalmada çətinlik və ya travma halında gecikmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin.